www.percemler.com : Bilgi ve Paylaşım Sitesi

Cirit Nedir:
Cirit, bir diger deyimle Çavgan, Türklerin yüzyillardan beri oynadiklari bir ata oyunudur. Türkler, Orta Asya’dan Anadolu’ya bu atli oyunu da dolu dizgin beraberlerinde getirmişlerdir. Türkler için at, mukaddes ve vazgeçilmez bir unsurdur. At sirtinda dogar, at sirtinda büyür, at sirtinda savasir, at sirtinda ölürlerdi.

Cirit Oyunu, Türklerin en büyük tören ve sportif oyunu idi. Daha sonra 16. yüzyilda Osmanli Türkleri tarafindan bir Savas, Oyunu olarak kabul edildi. 19. yüzyilda bütün Osmanli ülkesi ve saraylarinin en büyük gösteri sporu ve oyunu oldu. Cirit, ayni zaman tehlikeli bir oyun oldugundan 1826 yilinda II. Mahmut tarafindan yasak edildi. Fakat daha sonra yine Osmanli Ülkesi’nin basta gelen meydan ve savas, oyunu olarak her tarafa yayildi.

Cirit Oyunu, daha 40-50 yil öncesine degin Anadolu’da yaygin bir oyun oldugu halde son yillarda sadece Balikesir, Söğüt, Konya, Kars, Erzurum, Erzincan ve Bayburt yörelerinde yaşamaya devam etti. 20-25 yildan beri Konya ve Balikesir’de tarihe karisti.

Buna ragmen halen Anadolu’nun hemen her köşesinde dügünlerde ve bayramlarda köy delikanlilari ve kasaba halki Cirit Oyunu’nu oynamaktadir. Büyük s,ehirlerimize karsi köy ve kasabalarimizda yaşamaktadir. Anadolu’da köylerimizin güreşle beraber baslica yigitlik ve savas, oyununu teskil etmektedir.

Halkin ilgisini çekmek için cirit meydaninda davullar ve zurnalar çalinir. Ayrica Yurtdisi Iran, Afganistan ve Türkistan Türkleri ile Türklerle meskûn diger Asya yörelerinde de hâlâ canliligini ve gelenegiini sürdürmektedir.

Oyunun Oynanması:
Bir metre uzunluğunda, kurutulmuş meşe veya soyulmuş hurma dalından yapılmış oldukça ağır ve kalın bir sopa kullanılır. Oyuna katılan kişiler aralarında 100 m bırakarak karşılıklı dizilirler. Bu takımdaki atlılardan biri atını sürerek karşıdakilerden birinin adını seslenir. bundan sonra oyun başlamış olur. Atını ileri süren oyuncu elindeki ciriti hasmına doğru fırlattıktan sonra geriye doğru kaçmaya başlar. Üzerine cirit atılan atlıda atanı kovalar ve oda ciriti ona atar. Bu sırada önde koşanın takımından başka bir oyuncu da arkadaşını kovalayanın peşine düşer ve oyun böyle devam eder. Bu oyundaki hedef atın sırtındaki binicidir. Ciritin ata isabet etmesi halinde ciriti atan oyuncu oyun dışı kalır. Bu yüzden atlılar kendilerine atılan ciritten kurtulmak için at üzerinde çeşitli taktikler uygularlar. Eğilme, atın yanlarına sarkma ve bazı akrobatik hareketler dahi yapılır. Her isabet takıma bir puan kazandırır. Bütün oyuncuların ellerindeki ciriti savurmalarından sonra en fazla isabet kaydedişe göre galip takım ilan edilir. Yöreye göre puanlama değişebilir.

Puan Alma:
Ciritçiye isabetli vuruş 3 puan,
Ciriti havada tutmak 3-(1) puan,
Rakibi yakalayıp bağışlama 3 puan,
Tehlikeli durumda puandan vazgeçme 3 puan

Puan Kaybetme:
Rakibi yakalayıp bağışlamama 3 puan,
Atın rakibe kasten çarptırılması 3 puan,
Ata cirit kasten vurma 3 puan,
At ile karşı alaya girme 1 puan,
Yan çizgiyi geçme 1 puan,
Alaya atışlarda atış sahasından atmama 1 puan,
Alay atışında ciriti atamama 1 puan,
Erken ve çift çıkış 1 puan,
Attan düşme 3-(6) puan,
Attan inme 1 puan,

Kaynak: Erzincan Online, Ata Ünv.

Trackback URI | Yorumlar RSS